Nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc – Đáp án chi tiết

Câu hỏi: Đọc đoạn tư liệu sau: “Các nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc bao gồm: Bình đẳng về chủ quyền quốc gia; Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị quốc gia; Từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế; Không can thiệp vào công việc nội bộ các nước; Tôn trọng nghĩa vụ quốc tế và luật pháp quốc tế; Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình” (SGK Kết nối tri thức Lịch sử 12, tr.9). Nhận định nào sau đây phản ánh đúng tinh thần của đoạn tư liệu?

  • A. Hòa bình là ưu tiên hàng đầu trong giải quyết mâu thuẫn giữa các nước.
  • B. Cho phép các nước lớn được can thiệp vào các nước nhỏ.
  • C. Việc sử dụng vũ lực là cần thiết trong quan hệ quốc tế.
  • D. Tất cả các nước thành viên của LHQ phải tuân theo một thể chế nhà nước.

Đáp án đúng là A. Hòa bình là ưu tiên hàng đầu trong giải quyết mâu thuẫn giữa các nước. Tư liệu nêu rõ Liên hợp quốc giải quyết tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình và từ bỏ đe dọa hoặc sử dụng vũ lực — hai nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc cùng hướng tới mục tiêu giữ hòa bình.

Câu hỏi: Đọc đoạn tư liệu sau: “Đại sứ Csaba Korosi người Hungary đã trở thành tân Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 77, nhiệm kỳ 2022–2023, thay thế ông Abdulla Shahid, người Maldives, Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 76. Cuộc họp cũng đã đồng thuận bầu Việt Nam trở thành một trong những Phó Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 77 đại diện cho khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Việt Nam sẽ đảm nhiệm vị trí này trong 1 năm kể từ ngày 13/9. Đại hội đồng Liên hợp quốc là một trong 6 cơ quan chính của Liên hợp quốc và là cơ quan duy nhất của Liên hợp quốc có đại diện của tất cả 193 nước thành viên.” Xác định đúng sai của các nhận định sau:

  • a. Tổ chức LHQ ra đời là kết quả đấu tranh gay gắt từ các nước sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
  • b. Việt Nam là thành viên thứ 149 của Liên hợp quốc sau khi đã gia nhập ASEAN và ngày càng có nhiều đóng góp trong các vấn đề chung của thế giới.
  • c. Đại hội đồng Liên hợp quốc có thẩm quyền rộng trong các lĩnh vực hợp tác chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, có quyền thảo luận và đưa ra kiến nghị về các vấn đề thuộc phạm vi Hiến chương.
  • d. Năm 2014 Việt Nam bắt đầu cử lực lượng tham gia gìn giữ hòa bình LHQ.

Đáp án đúng là c. Đại hội đồng Liên hợp quốc là cơ quan duy nhất có đại diện của cả 193 nước thành viên, có thẩm quyền rộng trong các lĩnh vực hợp tác chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và có quyền thảo luận, kiến nghị những vấn đề thuộc phạm vi Hiến chương.

Đoạn tư liệu SGK Lịch sử 12 về nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc và hai câu hỏi đọc hiểu kèm phương án

Vì sao câu 4 chọn A

Đoạn tư liệu dành hai gạch đầu dòng cho cùng một mục tiêu: “Từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế” và “Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình”. Một bên loại bỏ chiến tranh, một bên buộc các bên tranh chấp phải ngồi vào bàn đàm phán, trung gian, hòa giải hoặc đưa ra tòa án quốc tế. Cả hai đều nhằm chặn xung đột trước khi nó bùng phát, nên hòa bình đứng ở vị trí ưu tiên số một.

Cách hiểu này khớp với Hiến chương Liên hợp quốc: mục đích đầu tiên được liệt kê là duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, và Điều 33 yêu cầu các bên tranh chấp trước hết phải tìm biện pháp hòa bình. Phương án A diễn đạt đúng tinh thần đó, không thêm bớt điều kiện nào.

Vì sao B, C, D của câu 4 sai

Ba phương án này đều đi ngược một nguyên tắc được ghi rõ trong tư liệu, nên chỉ cần đối chiếu từng câu là loại được.

  • B sai vì trái nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền và không can thiệp vào công việc nội bộ các nước. Không có cơ chế nào trong Liên hợp quốc cho phép nước lớn can thiệp nước nhỏ. Phản ví dụ trực quan: tại Đại hội đồng, mỗi quốc gia thành viên chỉ có một phiếu, phiếu của một nước nhỏ có giá trị ngang phiếu của một ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an.
  • C sai vì tư liệu nói ngược lại: phải “từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực”. Đây là phương án dễ nhầm nhất, vì trên thực tế Hội đồng Bảo an có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế khi hòa bình bị đe dọa. Nhưng đó là quyền của một cơ quan tập thể, xét theo Chương VII Hiến chương, không phải quyền tự do dùng vũ lực của từng quốc gia — và tư liệu cũng không hề nêu.
  • D sai vì Liên hợp quốc không đặt ra điều kiện về thể chế nhà nước. Thành viên có cả quân chủ lập hiến, cộng hòa, nhà nước theo các mô hình khác nhau; chủ quyền và thể chế của mỗi nước vẫn được tôn trọng.

Câu 5: vì sao ý c đúng

Tư liệu cho hai dữ kiện củng cố trực tiếp ý c: Đại hội đồng là một trong 6 cơ quan chính của Liên hợp quốc, và là cơ quan duy nhất có đại diện của tất cả 193 nước thành viên. Chính vì quy tụ đủ mọi thành viên nên Đại hội đồng là diễn đàn rộng nhất để thảo luận các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đưa ra kiến nghị trong phạm vi Hiến chương.

Việc Việt Nam được bầu làm Phó Chủ tịch Đại hội đồng khóa 77, đại diện khu vực châu Á – Thái Bình Dương, là minh chứng cho thẩm quyền và tính đại diện của cơ quan này, đồng thời cho thấy mức độ tín nhiệm của cộng đồng quốc tế với Việt Nam. Cần phân biệt: nghị quyết của Đại hội đồng phần lớn mang tính kiến nghị, trừ một số vấn đề như ngân sách hay kết nạp thành viên; quyền lực ràng buộc mạnh hơn nằm ở Hội đồng Bảo an.

Câu 5: a, b, d sai ở đâu

Cả ba nhận định đều không đứng vững, mỗi ý sai theo một kiểu khác nhau.

  • a sai vì tư liệu không nói về sự ra đời của Liên hợp quốc, và cách diễn đạt “kết quả đấu tranh gay gắt” cũng không đúng bản chất. Liên hợp quốc ra đời từ thỏa thuận của các nước Đồng minh tại Hội nghị Xan Phranxixcô (tháng 4–6/1945); Hiến chương có hiệu lực ngày 24/10/1945.
  • b sai ở mốc thời gian và trình tự. Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc ngày 20/9/1977, tức trước khi gia nhập ASEAN (28/7/1995) gần 18 năm. Phát biểu đảo ngược trình tự nên sai, dù vế “ngày càng có nhiều đóng góp” là đúng.
  • d sai vì tư liệu chỉ bàn về Đại hội đồng, không đề cập hoạt động gìn giữ hòa bình. Với dạng câu hỏi dựa vào tư liệu, nhận định không được tư liệu chứng minh thì không được chọn. Trên thực tế Việt Nam bắt đầu cử lực lượng tham gia gìn giữ hòa bình từ năm 2014, nhưng đó là thông tin nằm ngoài đoạn trích.

Hệ thống kiến thức liên quan

Phần tư liệu trên chính là năm nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc được quy định trong Hiến chương, có thể ghi gọn thành: bình đẳng chủ quyền; tôn trọng nghĩa vụ quốc tế và luật pháp quốc tế; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; từ bỏ đe dọa hoặc sử dụng vũ lực; không can thiệp vào công việc nội bộ các nước.

Sáu cơ quan chính gồm: Đại hội đồng, Hội đồng Bảo an, Hội đồng Kinh tế – Xã hội, Hội đồng Quản thác, Tòa án Quốc tế và Ban Thư ký. Trong đó Hội đồng Quản thác đã tạm ngừng hoạt động từ năm 1994 sau khi các lãnh thổ ủy trị hoàn tất quá trình tự quyết.

Về phía Việt Nam: thành viên thứ 149 của Liên hợp quốc từ 20/9/1977; hai lần làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an, nhiệm kỳ 2008–2009 và 2020–2021; đảm nhiệm Phó Chủ tịch Đại hội đồng khóa 77 nhiệm kỳ 2022–2023; tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình từ năm 2014.

Mẹo nhớ nhanh và cách nhận diện dạng câu

Với câu hỏi về nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc, phương án nào chứa các cụm “cho phép nước lớn can thiệp”, “sử dụng vũ lực là cần thiết”, “phải theo một thể chế nhà nước” gần như chắc chắn sai, vì chúng đối lập trực tiếp với ba nguyên tắc: bình đẳng chủ quyền, từ bỏ vũ lực, không can thiệp nội bộ.

Với dạng đọc tư liệu rồi xét đúng sai, kiểm tra theo ba bước: cột mốc thời gian có chính xác không, trình tự sự kiện có bị đảo không, và thông tin đó có thực sự nằm trong đoạn trích không. Ý b sai vì đảo trình tự, ý d sai vì nằm ngoài tư liệu — đúng hai kiểu bẫy quen thuộc của dạng đề này.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *