Cho tứ diện đều ABCD: góc giữa AB và BD bằng bao nhiêu?

Câu hỏi: Cho tứ diện đều ABCD. Tính góc giữa hai đường thẳng AB và BD.

  • A. 90°
  • B. 30°
  • C. 60°
  • D. 45°

Đáp án đúng là C. 60°. Trong tứ diện đều ABCD, tam giác ABD là tam giác đều, nên góc giữa hai đường thẳng AB và BD chính là góc ∠ABD và bằng 60°.

Hình tứ diện đều ABCD minh họa góc giữa hai đường thẳng AB và BD

Vì sao góc giữa AB và BD bằng 60°

Hai đường thẳng AB và BD cắt nhau tại B, nên góc giữa chúng là góc nhỏ nhất tạo bởi hai đường thẳng đó, tức là góc ∠ABD nằm trong mặt phẳng (ABD). Chỉ cần xét mặt phẳng này là đủ, không cần dựng thêm đường phụ trong không gian.

Các bước suy luận:

  1. Xác định yếu tố cần thiết: ABCD là tứ diện đều nên cả 6 cạnh AB, BC, CD, DA, AC, BD đều bằng nhau.
  2. Xét mặt ABD: ba cạnh AB, BD, DA đôi một bằng nhau, do đó tam giác ABD là tam giác đều.
  3. Trong tam giác đều ABD, mỗi góc bằng 60°, suy ra ∠ABD = 60°.
  4. Kết luận: góc giữa hai đường thẳng AB và BD là 60°.

Kết quả này khớp với quy ước góc giữa hai đường thẳng luôn nằm trong khoảng từ 0° đến 90°. Vì AB và BD là hai cạnh kề, chung đỉnh B, nên góc giữa chúng luôn là một góc phẳng của mặt tam giác đều, không phải góc tù và không cần lấy phần bù.

Vì sao các phương án còn lại sai

Ba phương án nhiễu đều là những giá trị quen thuộc trong hình học, nhưng không ứng với cấu hình của bài toán này.

  • A. 90° — đây là phương án dễ nhầm nhất. Trong tứ diện đều, các cặp cạnh đối diện mới vuông góc với nhau: AB ⊥ CD, AC ⊥ BD, AD ⊥ BC. Nhưng AB và BD là hai cạnh kề (chung đỉnh B), không phải cặp đối diện, nên không thể vuông góc. Học sinh nhớ máy móc “tứ diện đều có các cạnh vuông góc” sẽ chọn ngay 90°.
  • B. 30° — giá trị này bằng nửa của 60°, thường xuất hiện khi chia đôi một góc đều hoặc trong tam giác vuông có cạnh huyền gấp đôi cạnh góc vuông. Bài toán không có phép chia đôi nào, nên 30° không có căn cứ.
  • D. 45° — đây là góc của tam giác vuông cân, hoặc góc giữa đường chéo và cạnh của hình vuông. Mặt ABD của tứ diện đều là tam giác đều, không phải tam giác vuông cân, nên 45° bị loại.

Hệ thống kiến thức về tứ diện đều

Tứ diện đều là hình chóp tam giác có cả bốn mặt đều là tam giác đều. Từ định nghĩa đó suy ra một loạt tính chất cần nhớ:

  • Sáu cạnh bằng nhau; bốn mặt là bốn tam giác đều bằng nhau.
  • Tại mỗi đỉnh, ba góc phẳng đều bằng 60°.
  • Các cặp cạnh đối diện vuông góc với nhau: AB ⊥ CD, AC ⊥ BD, AD ⊥ BC.
  • Hình chiếu vuông góc của một đỉnh xuống mặt đối diện là tâm (trọng tâm, trực tâm, tâm đường tròn ngoại tiếp) của tam giác đều đó.
  • Bốn đường cao của tứ diện đồng quy tại một điểm, điểm này cách đều bốn đỉnh.

Cần phân biệt tứ diện đều với hình chóp tam giác đều: hình chóp tam giác đều chỉ cần đáy là tam giác đều và các cạnh bên bằng nhau, còn các cạnh bên không nhất thiết bằng cạnh đáy. Với hình chóp tam giác đều thông thường, góc giữa hai cạnh kề ở đáy vẫn là 60°, nhưng góc giữa cạnh bên và cạnh đáy thì không còn cố định. Cũng cần phân biệt với tứ diện vuông — tứ diện có ba cạnh xuất phát từ một đỉnh đôi một vuông góc; ở mô hình đó mới xuất hiện các góc 90°.

Mẹo ghi nhớ và nhận diện nhanh

Với tứ diện đều, chỉ cần nhìn vị trí tương đối của hai cạnh được hỏi là ra đáp án: hai cạnh chung một đỉnh thì góc giữa chúng bằng 60° (vì cùng nằm trong một mặt tam giác đều); hai cạnh đối diện (không chung đỉnh) thì góc giữa chúng bằng 90°. Bài này hỏi AB và BD — chung đỉnh B — nên chọn 60°.

Một mẹo loại trừ khi làm trắc nghiệm: nếu hai đường thẳng cắt nhau và cùng nằm trong một mặt của tứ diện đều, đáp án phải là 60°; các giá trị 30° và 45° gần như không bao giờ xuất hiện ở dạng này. Còn nếu đề cho hình lập phương hoặc tứ diện vuông, mới cần cảnh giác với 90° và 45°.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *