Câu hỏi: Năm 2021, diện tích Việt Nam là 331.344 km², diện tích châu Á là 44,4 triệu km². Diện tích Việt Nam chiếm bao nhiêu phần trăm diện tích châu Á? Làm tròn đến một chữ số thập phân. Cho bảng số liệu về dân số châu Á và thế giới (nguồn: https://danso.org/). Năm 2021, dân số châu Á chiếm bao nhiêu phần trăm dân số thế giới? Làm tròn đến một chữ số thập phân. a) Vì sao nạn buôn bán trái phép sừng tê giác và ngà voi ở châu Phi lại phổ biến trên thế giới? b) Xung đột sắc tộc ở châu Phi dẫn đến những hậu quả gì?
Đáp án đúng là: diện tích Việt Nam chiếm 0,7% diện tích châu Á; dân số châu Á chiếm 60,3% dân số thế giới; nạn buôn bán sừng tê giác và ngà voi gắn với nhu cầu quốc tế, hạn chế trong thực thi pháp luật và tội phạm có tổ chức; xung đột sắc tộc gây thương vong, di cư, bất ổn và thiệt hại kinh tế. Hai tỉ lệ được tính bằng cách lấy số liệu của khu vực cần xét chia cho tổng tương ứng, rồi nhân với 100%.

Vì sao các kết quả và nhận định trên đúng?
Với hai câu tính toán, cần đưa các số liệu trong mỗi phép chia về cùng đơn vị trước khi tính phần trăm.
- Diện tích: 44,4 triệu km² = 44.400.000 km². Tỉ lệ diện tích Việt Nam so với châu Á là 331.344 : 44.400.000 × 100% ≈ 0,746%. Làm tròn đến một chữ số thập phân được 0,7%.
- Dân số: Theo số liệu dùng trong lời giải gốc, dân số châu Á năm 2021 là 4,7 tỉ người và dân số thế giới là 7,8 tỉ người. Tỉ lệ tương ứng là 4,7 : 7,8 × 100% ≈ 60,26%, làm tròn thành 60,3%.
Ở châu Phi, nhu cầu mua sừng tê giác và ngà voi trên thị trường quốc tế tạo động cơ săn bắt, buôn bán trái phép. Việc thực thi pháp luật còn hạn chế ở một số nơi và sự tham gia của các mạng lưới tội phạm khiến hoạt động này khó ngăn chặn. Xung đột sắc tộc có thể gây chết người, buộc nhiều người rời nơi sinh sống, làm mất ổn định chính trị, suy giảm hoạt động kinh tế và phá hủy cơ sở hạ tầng.
Kiến thức liên quan
Tỉ lệ phần trăm cho biết một phần chiếm bao nhiêu trong tổng thể: lấy giá trị của phần đó chia cho giá trị tổng thể, rồi nhân với 100%. Tử số và mẫu số phải cùng đơn vị. Trong bài này, diện tích được tính bằng km², còn dân số được tính bằng tỉ người. Các con số dân số gắn với mốc năm 2021 và số liệu đã cho; không nên dùng chúng như số liệu của hiện tại.
Hai ý về châu Phi thể hiện mối liên hệ giữa kinh tế, xã hội và môi trường. Nhu cầu tiêu thụ cùng khó khăn trong kiểm soát hoạt động phạm pháp gây sức ép lên việc bảo tồn động vật hoang dã. Xung đột không chỉ ảnh hưởng đến tính mạng con người mà còn cản trở sản xuất, đời sống và sự phát triển của khu vực.
Cách nhận diện nhanh dạng câu hỏi
Gặp yêu cầu tính «chiếm bao nhiêu phần trăm», hãy xác định phần cần tính và tổng thể, đổi về cùng đơn vị, sau đó mới chia và làm tròn. Với câu hỏi về nguyên nhân hoặc hậu quả, cần trả lời đúng chiều tác động: nhu cầu và khả năng kiểm soát liên quan đến nguyên nhân buôn bán trái phép; thương vong, di cư và thiệt hại là hậu quả của xung đột.

