Giải 10 câu hỏi Sử 9 bài 1: Đáp án và giải thích chi tiết

Câu hỏi: Trả lời 10 câu hỏi ôn tập Lịch sử 9 bài 1 dưới đây:

  1. Trọng tâm phát triển kinh tế của Liên Xô từ năm 1922 đến năm 1945 là gì?
  2. Năm 1937, Liên Xô triển khai kế hoạch 5 năm lần thứ mấy?
  3. Tổng thống Ru-dơ-ven đã làm gì để đưa nước Mỹ thoát khỏi khủng hoảng?
  4. Thời kì hoàng kim nhất của nền kinh tế Mỹ vào khoảng thời gian nào?
  5. Ngày 19-8-1945, Cách mạng tháng Tám thành công ở đâu?
  6. Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 8 (5/1941) được tiến hành ở đâu?
  7. Nội dung nào dưới đây không phải là nguyên nhân dẫn tới thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở nước ta?
  8. Nội dung nào sau đây không phải là ý nghĩa của Cách mạng tháng Tám năm 1945 đối với Việt Nam?
  9. Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và ra Quân lệnh số 1 kêu gọi toàn dân nổi dậy trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 trong hoàn cảnh nào?
  10. Tổng thống nào của Mĩ phát động “chiến tranh lạnh”?

Đáp án lần lượt: 1 – công nghiệp nặng; 2 – kế hoạch 5 năm lần thứ ba; 3 – thực hiện chính sách New Deal; 4 – khoảng từ những năm 1950 đến những năm 1970; 5 – Hà Nội; 6 – Pác Bó, Cao Bằng; 7 – sự giúp đỡ trực tiếp của quân đội các nước Đồng minh; 8 – chấm dứt hoàn toàn ách thống trị của thực dân Pháp; 9 – Nhật Bản đầu hàng Đồng minh, chính quyền tay sai sụp đổ; 10 – Tổng thống Truman.

Bộ câu hỏi soạn sử 9 bài 1 trải đều ba mảng: Liên Xô xây dựng chủ nghĩa xã hội, nước Mĩ thoát khỏi Đại suy thoái, và Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam — trong đó phần Việt Nam là trọng tâm kiểm tra.

Bộ 10 câu hỏi ôn tập Lịch sử 9 bài 1 về Liên Xô, nước Mĩ và Cách mạng tháng Tám năm 1945

Vì sao các đáp án trên là đúng

Căn cứ chung là chương trình Lịch sử 9 phần từ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đến năm 1945, mỗi đáp án đều gắn với một mốc hoặc một chính sách cụ thể.

Liên Xô: công nghiệp nặng và các kế hoạch 5 năm

Liên Xô thành lập cuối năm 1922, trong điều kiện một nước nông nghiệp bị chiến tranh tàn phá. Đường lối công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa đặt công nghiệp nặng lên trước, vì đó là nền tảng để trang bị máy móc cho toàn bộ nền kinh tế, xây dựng cơ sở quốc phòng và giữ vững chế độ trong thế bị bao vây. Công nghiệp nhẹ và nông nghiệp vẫn phát triển nhưng không giữ vai trò trọng tâm.

Các kế hoạch 5 năm nối tiếp nhau: lần thứ nhất 1928-1932, lần thứ hai 1933-1937, lần thứ ba bắt đầu từ năm 1937. Vì vậy câu 2 ứng với kế hoạch 5 năm lần thứ ba, không phải lần thứ hai hay thứ tư.

Nước Mĩ: New Deal và thời kì hoàng kim

Khủng hoảng kinh tế 1929-1933 bắt đầu từ Mĩ với đặc trưng sản xuất thừa, thất nghiệp hàng loạt, ngân hàng đổ vỡ. Tổng thống Ru-dơ-ven lên cầm quyền năm 1933 và thực hiện New Deal — chính sách gồm ba trụ cột: cứu trợ người nghèo và người thất nghiệp, phục hồi sản xuất, cải cách hệ thống tài chính – ngân hàng. Nhà nước lần đầu can thiệp sâu vào kinh tế, điều chưa từng có trong truyền thống tự do cạnh tranh của Mĩ.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, kinh tế Mĩ bước vào giai đoạn phát triển mạnh nhất, thường được gọi là thời kì hoàng kim, kéo dài khoảng từ những năm 1950 đến những năm 1970. Trước đó, thập niên 1930 là thời kì suy thoái nên không thể là giai đoạn hoàng kim.

Cách mạng tháng Tám năm 1945

Ngày 19-8-1945, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội — trung tâm đầu não của chính quyền tay sai. Thắng lợi này có ý nghĩa quyết định, tạo đà cho các địa phương nổi dậy.

Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 8 họp tháng 5-1941 tại Pác Bó, Cao Bằng, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh.

Câu 9 hỏi về hoàn cảnh ra đời của Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc: giữa tháng 8-1945, Nhật Bản đầu hàng Đồng minh, chính quyền tay sai thân Nhật sụp đổ, để lại khoảng trống quyền lực — thời cơ trực tiếp cho tổng khởi nghĩa. Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và ra Quân lệnh số 1 kêu gọi toàn dân đứng lên giành chính quyền.

Chiến tranh lạnh

Tổng thống Truman phát động “chiến tranh lạnh” sau Chiến tranh thế giới thứ hai, gắn với học thuyết mang tên ông và khối quân sự NATO, mở đầu cuộc đối đầu kéo dài giữa hai phe.

Những điểm dễ nhầm và vì sao các phương án nhiễu sai

Hai câu 7 và 8 thuộc dạng phủ định, yêu cầu chọn nội dung không đúng — đây là chỗ mất điểm phổ biến nhất.

Ở câu 7, thắng lợi của Cách mạng tháng Tám đến từ nhân tố chủ quan là chính: sự lãnh đạo của Đảng, truyền thống yêu nước, khối đoàn kết toàn dân và lực lượng chính trị – vũ trang được chuẩn bị qua các cao trào. Nhân tố khách quan chỉ là điều kiện thuận lợi: Liên Xô và quân Đồng minh đánh bại phát xít Nhật. Quân Đồng minh không trực tiếp tham chiến giúp nhân dân ta giành chính quyền, nên “sự giúp đỡ trực tiếp của quân đội các nước Đồng minh” không phải nguyên nhân.

Ở câu 8, Cách mạng tháng Tám lật đổ ách thống trị của phát xít Nhật và chính quyền tay sai, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Nhưng thực dân Pháp nhanh chóng quay lại xâm lược, nên ách thống trị của Pháp chưa bị chấm dứt hoàn toàn — việc đó chỉ hoàn thành sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp. Vì vậy đây không phải ý nghĩa của năm 1945.

Ba câu còn lại dễ lẫn theo kiểu “cùng thời điểm, khác địa điểm”: ngày 19-8 là Hà Nội, sau đó mới đến Huế (23-8) và Sài Gòn (25-8). Với nước Mĩ, dễ nhầm New Deal với các chương trình kinh tế khác, hoặc gán “chiến tranh lạnh” cho Ru-dơ-ven thay vì Truman — Ru-dơ-ven gắn với New Deal và Chiến tranh thế giới thứ hai, Truman gắn với chiến tranh lạnh.

Hệ thống kiến thức liên quan

Ba mảng nội dung của bài có thể gói thành các mốc và khái niệm chính sau.

  • Liên Xô: thành lập tháng 12-1922; công nghiệp hóa theo hướng ưu tiên công nghiệp nặng; ba kế hoạch 5 năm trước chiến tranh (1928-1932, 1933-1937, từ 1937).
  • Nước Mĩ: khủng hoảng 1929-1933 bùng phát từ chứng khoán; New Deal của Ru-dơ-ven gồm cứu trợ – phục hồi – cải cách; kinh tế hoàng kim khoảng 1950-1970.
  • Cách mạng tháng Tám: Hội nghị Trung ương 8 (5-1941) tại Pác Bó, Cao Bằng; thời cơ đến khi Nhật đầu hàng Đồng minh; khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội ngày 19-8-1945; nguyên nhân thắng lợi gồm nhân tố chủ quan giữ vai trò quyết định và nhân tố khách quan là thời cơ; ý nghĩa là lật đổ chế độ phong kiến và ách phát xít, lập nên nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.
  • Quan hệ quốc tế sau 1945: Truman phát động chiến tranh lạnh, đối đầu hai cực kéo dài đến đầu thập niên 1990.

Mẹo nhớ nhanh

Với câu hỏi dạng phủ định, hãy xác định trước “điều gì chắc chắn là nguyên nhân/ý nghĩa”, rồi loại dần — đừng đọc theo kiểu tìm đáp án đúng. Nhớ chuỗi ngày tháng theo nhịp tiến dần từ Bắc vào Nam: 19-8 Hà Nội, 23-8 Huế, 25-8 Sài Gòn. Nhớ cặp nhân vật gắn với cặp chính sách: Ru-dơ-ven — New Deal, Truman — chiến tranh lạnh. Với Liên Xô, chỉ cần nhớ một trục: công nghiệp nặng đi trước, các kế hoạch 5 năm nối tiếp nhau, năm 1937 rơi vào lần thứ ba.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *