Câu hỏi: Một cơ sở sản xuất khăn mặt đang bán mỗi chiếc khăn với giá 80.000 đồng và mỗi tháng bán được trung bình 10.000 chiếc. Cơ sở dự định tăng giá để có lợi nhuận tốt hơn. Theo khảo sát thị trường, từ mức giá 80.000 đồng, cứ tăng thêm 1.000 đồng thì mỗi tháng bán ít hơn 100 chiếc. Biết chi phí sản xuất một chiếc khăn không đổi là 24.000 đồng. Xét tính đúng, sai của các khẳng định sau:
- a) Để đạt lợi nhuận lớn nhất thì mỗi chiếc khăn cần tăng thêm 23 nghìn đồng. Đúng hay Sai?
- b) Để đạt lợi nhuận lớn nhất thì mỗi chiếc khăn cần bán với giá 104 nghìn đồng. Đúng hay Sai?
- c) Để đạt lợi nhuận lớn nhất thì sau khi tăng giá, mỗi chiếc khăn lãi 78 nghìn đồng. Đúng hay Sai?
- d) Để đạt lợi nhuận lớn nhất thì số khăn bán ra giảm 2.400 chiếc. Đúng hay Sai?
Đáp án đúng là: a) Sai; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. Với một cơ sở sản xuất khăn mặt có chi phí và mức giảm lượng bán như đề bài, lợi nhuận tháng lớn nhất khi tăng giá 22 nghìn đồng. Khi đó, giá bán là 102 nghìn đồng và tiền lãi trên mỗi chiếc khăn là 78 nghìn đồng. Nội dung gốc ghi b) Đúng, nhưng phép tính trong lời giải gốc bị sai nên kết luận ấy không phù hợp với dữ kiện.

Vì sao ý c đúng?
Tiền lãi trên mỗi chiếc khăn là 78 nghìn đồng khi cơ sở chọn mức giá đem lại tổng lợi nhuận tháng lớn nhất. Cần phân biệt tiền lãi của một chiếc với tổng lợi nhuận của cả tháng.
- Gọi x là số lần tăng giá 1.000 đồng, với x ≥ 0. Giá bán một chiếc là 80.000 + 1.000x (đồng); số khăn bán được mỗi tháng là 10.000 − 100x (chiếc).
- Trừ chi phí sản xuất 24.000 đồng, tiền lãi trên mỗi chiếc là 56.000 + 1.000x (đồng). Tổng lợi nhuận tháng là P(x) = (56.000 + 1.000x)(10.000 − 100x) = −100.000x² + 4.400.000x + 560.000.000 (đồng).
- Hệ số của x² âm nên P(x) lớn nhất tại đỉnh parabol: x = −4.400.000/(2 × −100.000) = 22. Cơ sở cần tăng giá 22.000 đồng; tiền lãi trên mỗi chiếc khi đó là 56.000 + 22.000 = 78.000 đồng.
Chỗ sai quyết định trong lời giải gốc là khai triển hệ số của x thành 460.000 thay vì 4.400.000. Vì thế, giá trị x = 2,3 và các kết luận suy ra từ đó đều không đúng.
Vì sao các ý a, b và d sai?
- Ý a sai: Mức tăng tối ưu là 22 nghìn đồng, không phải 23 nghìn đồng. Nếu tăng 23 nghìn đồng, lợi nhuận tháng là 79.000 × 7.700 = 608.300.000 đồng, thấp hơn mức lớn nhất 78.000 × 7.800 = 608.400.000 đồng.
- Ý b sai: Giá bán tối ưu là 80.000 + 22.000 = 102.000 đồng, không phải 104.000 đồng. Đây là ý dễ nhầm nhất vì nội dung gốc đánh dấu b) Đúng, dù phép tính không chứng minh được mức giá 104.000 đồng.
- Ý d sai: Với x = 22, số khăn bán ra giảm 100 × 22 = 2.200 chiếc; cơ sở còn bán được 7.800 chiếc mỗi tháng. Con số 2.400 chiếc không tương ứng với mức tăng giá tối ưu.
Kiến thức liên quan: lập hàm lợi nhuận như thế nào?
Tổng lợi nhuận bằng tiền lãi trên một sản phẩm nhân với số sản phẩm bán được. Trong bài này, tăng giá làm tiền lãi trên mỗi chiếc khăn tăng nhưng đồng thời khiến số khăn bán ra giảm. Vì vậy, không thể chỉ nhìn vào giá bán để xác định phương án có lợi nhất.
Đặt x là số lần thay đổi giá giúp biểu diễn đồng thời ba đại lượng: giá bán là 80.000 + 1.000x, lượng bán là 10.000 − 100x và tiền lãi mỗi chiếc là giá bán trừ 24.000 đồng. Nhân hai đại lượng sau cùng cho hàm lợi nhuận bậc hai. Khi hệ số của x² âm, đỉnh parabol cho mức lợi nhuận lớn nhất trong miền giá trị phù hợp với tình huống.
Cách nhận diện nhanh dạng bài
Viết theo thứ tự mức tăng giá → lượng bán → lãi mỗi chiếc → tổng lợi nhuận. Trước khi dùng công thức tọa độ đỉnh, kiểm tra kỹ phép khai triển: sai hệ số của x sẽ làm sai mức tăng giá và toàn bộ kết quả đúng, sai phía sau.

