Câu hỏi: Triết học ra đời từ mấy nguồn gốc?
- A. 2
- B. 3
- C. 4
- D. 5
Đáp án đúng là B. 3. Theo cách phân chia trong lời giải của câu hỏi, triết học hình thành từ sự tác động qua lại của thực tiễn đời sống, thần thoại và khoa học.

Vì sao đáp án B đúng?
Theo cách phân chia được dùng trong câu hỏi, có ba nguồn gốc góp phần vào sự ra đời của triết học: thực tiễn đời sống, thần thoại và khoa học. Chúng không tồn tại hoàn toàn tách biệt mà cùng tác động đến cách con người suy nghĩ về thế giới.
Trước hết, đời sống đặt ra những vấn đề cần giải đáp: thế giới bắt nguồn từ đâu, vì sao các hiện tượng tự nhiên xảy ra, con người có vị trí thế nào trong thế giới? Thần thoại là một cách giải thích những vấn đề ấy bằng câu chuyện và các yếu tố siêu nhiên. Khi tri thức tích lũy và tư duy lý luận phát triển, con người ngày càng tìm kiếm lời giải dựa trên quan sát, lập luận và khái quát hóa. Trong lời giải này, sự tìm kiếm ấy gắn với nguồn gốc khoa học.
Vì vậy, chọn B không có nghĩa mỗi nguồn gốc riêng lẻ đã tạo thành triết học. Điểm cần nắm là mối liên hệ giữa vấn đề do thực tiễn đặt ra, những cách giải thích có trước và xu hướng lý giải thế giới bằng lý trí.
Vì sao các phương án còn lại sai?
- A. 2: Chưa đủ theo cách phân chia của lời giải. Nếu chỉ nhắc đến thực tiễn đời sống và khoa học, ta bỏ qua thần thoại — cách con người từng lý giải thế giới mà tư duy triết học về sau đặt câu hỏi và vượt qua. Đây là phương án dễ nhầm nhất vì có thể gặp cách trình bày khác về các tiền đề hình thành triết học.
- C. 4: Không phù hợp với ba nhóm nguồn gốc mà câu hỏi sử dụng. Chẳng hạn, việc tách một vấn đề cụ thể của đời sống thành nguồn gốc thứ tư sẽ làm tăng số lượng nhóm mà không có căn cứ từ lời giải.
- D. 5: Tương tự C, đáp án này đếm nhiều hơn số nhóm được nêu. Không thể suy ra năm nguồn gốc chỉ vì quá trình hình thành triết học phức tạp và có nhiều yếu tố đan xen.
Kiến thức liên quan cần phân biệt
Nguồn gốc ra đời của triết học có thể được trình bày theo những góc nhìn khác nhau. Câu hỏi này dùng cách kể ba nhóm: thực tiễn đời sống, thần thoại và khoa học. Trong khi đó, khi bàn về những điều kiện sâu xa thúc đẩy tư duy triết học, người học còn gặp hai phương diện là hoạt động thực tiễn và sự phát triển nhận thức của con người. Hai cách nói có trọng tâm khác nhau; không nên lấy số phương diện trong một cách trình bày để thay đáp án của câu hỏi đang xét.
Về nhận thức, khả năng tư duy lý luận, trừu tượng hóa và khái quát hóa giúp con người đi từ việc quan sát từng sự vật đến đặt câu hỏi về đặc điểm chung, nguyên nhân và quy luật. Về thực tiễn, hoạt động sống và cải tạo thế giới liên tục làm nảy sinh những câu hỏi về tự nhiên, con người và vũ trụ. Những câu hỏi ấy thúc đẩy việc tìm lời giải, từ các hình dung thần thoại đến lối giải thích chú trọng lý trí hơn.
Mẹo nhận diện nhanh
Với câu hỏi này, ghi nhớ chuỗi đời sống đặt vấn đề → thần thoại đưa ra cách lý giải → khoa học thúc đẩy tìm lời giải bằng lý trí. Chuỗi gồm ba ý nên chọn B. Nếu gặp câu hỏi dùng từ “tiền đề” hoặc “phương diện”, hãy đọc kỹ cách phân chia được học, thay vì chỉ dựa vào một con số đã ghi nhớ.

