Thiên nhiên vùng núi Đông Bắc: đáp án và giải thích chi tiết

Câu hỏi: Thiên nhiên vùng núi Đông Bắc nước ta có đặc điểm nào sau đây?

  • A. Cảnh quan cận xích đạo gió mùa.
  • B. Cảnh quan nhiệt đới nóng quanh năm.
  • C. Mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa.
  • D. Cảnh quan giống như vùng ôn đới núi cao.

Đáp án đúng là C. Mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa. Vùng núi Đông Bắc nằm ở vị trí chuyển tiếp giữa khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, lại chịu tác động mạnh của gió mùa Đông Bắc nên thiên nhiên ở đây mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa rõ rệt.

Bản đồ địa hình vùng núi Đông Bắc Bắc Bộ Việt Nam, khu vực có thiên nhiên mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa

Vì sao đáp án C đúng

Điểm mấu chốt nằm ở vị trí địa lí và hoàn lưu gió mùa. Vùng núi Đông Bắc là khu vực đón nhận trực tiếp và sớm nhất các đợt gió mùa Đông Bắc tràn xuống từ phương bắc, nên mùa đông ở đây đến sớm, kết thúc muộn và khá lạnh, khô; mùa hạ lại nóng ẩm do chịu ảnh hưởng của gió mùa mùa hạ. Cách luân phiên hai mùa gió trái ngược tính chất đó tạo nên một nền khí hậu có mùa đông lạnh — đặc trưng của kiểu khí hậu cận nhiệt đới gió mùa, chứ không còn thuần nhiệt đới nóng quanh năm.

Chính nền nhiệt ẩm đó quy định cảnh quan: bên cạnh các loài nhiệt đới, vùng còn có nhiều loài cây và hệ sinh thái ưa khí hậu mát lạnh hơn, điển hình là các loài cây lá rộng rụng lá theo mùa, các loài rau ôn đới vào vụ đông. Đây là căn cứ để khẳng định thiên nhiên vùng núi Đông Bắc mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa — đúng nội dung phương án C.

Cần phân biệt: sắc thái cận nhiệt đới ở Đông Bắc chủ yếu do hoàn lưu gió mùa lạnh gây ra, khác với kiểu cận nhiệt đới theo đai cao ở vùng núi phía tây. Hai cơ chế khác nhau nhưng cùng cho ra một nét khí hậu mát lạnh hơn nền chung nhiệt đới.

Vì sao các phương án còn lại sai

A. Cảnh quan cận xích đạo gió mùa — sai. Kiểu cảnh quan này gắn với vùng có nền nhiệt cao và độ ẩm lớn quanh năm, biên độ nhiệt năm nhỏ, điển hình ở vùng Nam Bộ và cực nam Trung Bộ. Đông Bắc có mùa đông lạnh rõ rệt, hoàn toàn trái với đặc điểm nóng ẩm quanh năm của cận xích đạo.

B. Cảnh quan nhiệt đới nóng quanh năm — sai. Đông Bắc không nóng đều cả năm mà phân hóa mùa rõ rệt, lại có sự phân hóa theo độ cao địa hình. Mùa đông lạnh là đặc trưng không thể bỏ qua của vùng, nên không thể gọi là nóng quanh năm.

D. Cảnh quan giống như vùng ôn đới núi cao — sai, và đây là phương án dễ nhầm nhất. Vùng ôn đới núi cao chỉ hình thành ở độ cao lớn, nơi nhiệt độ hạ thấp đến mức xuất hiện đai rừng ôn đới, đất mùn thô, thậm chí đồng cỏ núi cao. Đông Bắc chủ yếu là đồi núi thấp, độ cao trung bình không đủ để tạo đai ôn đới thực sự; cái “mát lạnh” ở đây là do gió mùa, không phải do độ cao. Vì thế cảnh quan vẫn là cận nhiệt đới gió mùa, không phải ôn đới núi cao.

Hệ thống kiến thức liên quan

Thiên nhiên nước ta phân hóa theo lãnh thổ, và vùng núi Đông Bắc là một trong những miền địa lí tự nhiên tiêu biểu của phần lãnh thổ phía bắc. Vài nét cần nắm:

  • Vị trí: tả ngạn sông Hồng, là vùng đồi núi thấp nằm ở phía đông bắc Bắc Bộ.
  • Khí hậu: chịu ảnh hưởng sớm và mạnh nhất của gió mùa Đông Bắc, mùa đông lạnh và khô; mùa hạ nóng, ẩm, mưa nhiều.
  • Hệ quả cảnh quan: rừng cận nhiệt đới gió mùa, có các loài cây lá rộng rụng lá theo mùa; khả năng phát triển cây trồng, vật nuôi có nguồn gốc cận nhiệt và ôn đới vào vụ đông.
  • Ý nghĩa: sự phân hóa này cho thấy gió mùa không chỉ tác động đến thời tiết từng ngày mà còn định hình cả cảnh quan và cơ cấu cây trồng của cả một vùng lãnh thổ.

Mẹo ghi nhớ và cách nhận diện nhanh

Gắn tên vùng với một từ khóa khí hậu: Đông Bắc — “lạnh”, Tây Bắc — “cao”, Nam Bộ — “nóng quanh năm”. Hễ đề hỏi về vùng núi Đông Bắc mà phương án nhắc đến “cận nhiệt đới gió mùa” thì gần như chắc chắn đó là đáp án.

Khi gặp phương án “giống vùng ôn đới núi cao”, hãy tự hỏi: vùng này có đủ cao để hình thành đai ôn đới không? Đông Bắc chủ yếu là đồi núi thấp, nên loại ngay. Ngược lại, vùng núi cao như Hoàng Liên Sơn mới có đai ôn đới — đó là điểm khác biệt then chốt giữa hai vùng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *