Câu hỏi: “Độ không tuyệt đối” là nhiệt độ ứng với
- A. 0 K.
- B. 0°C.
- C. 273°C.
- D. 273 K.
Đáp án đúng là A. 0 K. Độ không tuyệt đối là giới hạn thấp nhất của nhiệt độ, tại đó động năng chuyển động nhiệt của các phân tử đạt mức tối thiểu; trên thang Kelvin mốc này được quy ước là 0 K, tương ứng −273,15°C.

Vì sao đáp án A đúng
Thang nhiệt độ Kelvin được xây dựng sao cho điểm không (0 K) trùng với giới hạn dưới tuyệt đối của nhiệt độ. Ở 0 K, hệ ở trạng thái năng lượng chuyển động nhiệt thấp nhất có thể, không thể hạ thấp thêm — vì vậy gọi là “độ không tuyệt đối”. Đây là mốc nền tảng của nhiệt động lực học, không phải một giá trị đo được trong điều kiện thông thường mà là giới hạn lý thuyết, thực tế con người mới tiến rất gần chứ chưa đạt tới.
Liên hệ với thang Celsius: T(K) = t(°C) + 273,15. Thay T = 0 K được t = −273,15°C. Như vậy 0 K nằm dưới điểm đóng băng của nước 273,15 K (0°C) đúng 273,15 độ. Đáp án A khớp trực tiếp với định nghĩa, không cần suy luận phụ.
Vì sao các phương án còn lại sai
Phương án B (0°C) là điểm nóng chảy của nước đá ở áp suất chuẩn, tức 273,15 K — một mốc quen thuộc nhưng cách độ không tuyệt đối gần 273 độ. Phương án D (273 K) là giá trị gần đúng của chính 0°C, nên D thực chất là “0°C viết theo thang Kelvin”, không phải độ không tuyệt đối; đây là phương án dễ nhầm nhất vì con số 273 xuất hiện đúng trong công thức đổi đơn vị, chỉ sai ở chỗ gán nhầm mốc. Phương án C (273°C) sai cả về độ lớn lẫn chiều: 273°C = 546 K, là nhiệt độ cao hơn điểm sôi của nước, hoàn toàn không phải giới hạn dưới.
Bẫy chung của dạng câu này là trộn hai con số 0 và 273 giữa hai thang đo. Ghi nhớ: số 0 thuộc về Kelvin, số 273 thuộc về Celsius — đừng hoán đổi vị trí.
Hệ thống kiến thức liên quan
Ba thang đo thường dùng liên hệ với nhau bằng các công thức:
- T(K) = t(°C) + 273 (dùng 273,15 khi cần chính xác).
- t(°F) = 1,8·t(°C) + 32.
- T(K) = (t(°F) − 32)/1,8 + 273.
Vận dụng vào các dạng đề cùng chủ đề: 35°C đổi ra 1,8·35 + 32 = 95°F; 293 K ứng với 20°C nên bằng 68°F; 104°F ứng với (104 − 32)/1,8 = 40°C, tức 313 K. Với câu hỏi suy luận “nhiệt độ nào có số đọc Fahrenheit gấp đôi số đọc Celsius”, đặt F = 2C và thay vào công thức: 2C = 1,8C + 32, suy ra 0,2C = 32, được C = 160°C (khi đó F = 320°F).
Về khái niệm: nhiệt độ là đại lượng đặc trưng cho mức nóng lạnh của vật, vật nóng có nhiệt độ cao hơn vật lạnh. Khi hai vật có nhiệt độ khác nhau tiếp xúc, nhiệt truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn cho đến khi cân bằng — yếu tố quyết định là nhiệt độ, không phải khối lượng, nhiệt năng hay độ cao. Dụng cụ đo nhiệt độ là nhiệt kế (thủy ngân, rượu, điện tử); tốc kế đo tốc độ, không đo nhiệt độ.
Mẹo ghi nhớ và nhận diện nhanh
Nhớ câu “Không tuyệt đối là số 0 của Kelvin, còn số 273 là của Celsius”: 0 K = −273°C, 273 K = 0°C. Khi gặp câu hỏi về độ không tuyệt đối, chỉ cần tìm phương án 0 K; nếu đề cho 0°C, 273 K hay −273 K thì đó đều là phương án nhiễu đánh tráo mốc. Với bài đổi đơn vị, kiểm tra ngược lại bằng cách đổi kết quả về °C để so với dữ kiện đầu bài, tránh nhầm dấu khi cộng/trừ 273 và 32.

