Câu hỏi: Chất nào sau đây không dẫn điện?
- A. KCl rắn, khan.
- B. CaCl₂ nóng chảy.
- C. NaOH nóng chảy.
- D. HBr hòa tan trong nước.
Đáp án đúng là A. KCl rắn, khan. Trong KCl rắn, các ion bị cố định trong mạng tinh thể nên không thể di chuyển để tạo dòng điện.

Vì sao KCl rắn, khan không dẫn điện?
KCl rắn, khan gồm các ion K⁺ và Cl⁻, nhưng các ion này chỉ dao động quanh vị trí cố định trong mạng tinh thể. Chất có ion không đồng nghĩa với chất dẫn điện: để tạo dòng điện, các hạt mang điện phải di chuyển được. Vì vậy, ở trạng thái rắn, khan, KCl không dẫn điện.
Điều kiện trạng thái là điểm quyết định. Nếu KCl nóng chảy hoặc hòa tan trong nước, các ion có thể chuyển động tự do và chất sẽ dẫn điện. Đáp án A đúng với trạng thái rắn, khan được nêu trong đề, không phải với mọi trạng thái của KCl.
Vì sao các phương án còn lại không đúng?
- B. CaCl₂ nóng chảy: Khi nóng chảy, các ion Ca²⁺ và Cl⁻ không còn bị giữ cố định trong mạng tinh thể. Chúng chuyển động được nên CaCl₂ nóng chảy dẫn điện.
- C. NaOH nóng chảy: Các ion Na⁺ và OH⁻ có thể di chuyển trong chất nóng chảy, vì vậy NaOH nóng chảy dẫn điện. Không cần hòa tan trong nước, một hợp chất ion nóng chảy vẫn có thể dẫn điện.
- D. HBr hòa tan trong nước: HBr phân li trong nước, tạo các ion H⁺ và Br⁻ có thể di chuyển. Do đó, dung dịch HBr dẫn điện.
Kiến thức liên quan: ion tự do và axit A-rê-ni-ut
Với các chất trong câu hỏi, cách phân biệt là xét hạt mang điện có di chuyển tự do hay không. KCl rắn, khan không đáp ứng điều kiện này; CaCl₂ và NaOH ở trạng thái nóng chảy thì có. HBr tan trong nước cũng tạo dung dịch chứa ion di chuyển được.
Nội dung gốc còn kèm một câu hỏi khác: “Theo A-rê-ni-ut, chất nào dưới đây là axit?”. Phần đề ghi A. Cr(NO₃)₂; B. HCl; D. NaOH, nhưng thiếu phương án C. Lời giải gốc lại ghi C là NaOH, thêm D là H₂SO₄ và chọn B. Vì các phần này không thống nhất, không thể khôi phục chắc chắn đầy đủ phương án hoặc khẳng định B là đáp án duy nhất của câu hỏi ấy.
Về kiến thức, axit theo A-rê-ni-ut là chất khi tan trong nước phân li ra H⁺. HCl đáp ứng định nghĩa này; Cr(NO₃)₂ là muối, còn NaOH phân li ra OH⁻ nên là bazơ. H₂SO₄ cũng là axit vì phân li ra H⁺ trong nước. Nếu H₂SO₄ thực sự là một phương án của câu hỏi chọn một đáp án, đề hoặc đáp án gốc cần được kiểm tra lại.
Mẹo nhận diện nhanh
Gặp câu hỏi về khả năng dẫn điện, hãy xét trạng thái của chất trước, khả năng di chuyển của ion sau. Hợp chất ion rắn như KCl có ion nhưng ion bị cố định; khi nóng chảy hoặc hòa tan, ion mới di chuyển được. Với câu hỏi nhận diện axit A-rê-ni-ut, dấu hiệu cần tìm là sự phân li ra H⁺ trong nước.
