Gió mùa đông bắc thổi vào nước ta theo hướng nào? Đáp án B

Câu hỏi: Gió mùa đông bắc thổi vào nước ta theo hướng

  • A. tây bắc.
  • B. đông bắc.
  • C. đông nam.
  • D. tây nam.

Đáp án đúng là B. đông bắc. Gió mùa đông bắc — khối khí lạnh hình thành trên lục địa châu Á — tràn xuống Việt Nam theo hướng đông bắc, tạo nên mùa đông lạnh ở miền Bắc và những đợt gió se lạnh kéo xuống tận miền Trung.

Gió mùa đông bắc thổi vào nước ta theo hướng đông bắc, hướng gió chính gây mùa đông lạnh ở miền Bắc Việt Nam

Vì sao gió mùa đông bắc thổi vào nước ta theo hướng đông bắc?

Gốc của gió quyết định hướng của gió. Vào mùa đông, lục địa châu Á lạnh nhanh hơn đại dương nên hình thành trung tâm áp cao mạnh trên vùng đất thuộc Xi-bia và miền tây bắc Trung Quốc. Không khí lạnh ở trung tâm áp cao này tràn ra xung quanh, trong đó nhánh chính chảy xuống phía nam và đông nam, hướng vào lãnh thổ Việt Nam. Vì nước ta nằm ở phía nam – tây nam của trung tâm áp cao, dòng khí chuyển động từ đông bắc xuống tây nam nên khi tới nước ta hướng gió là đông bắc.

Trên đường di chuyển, khối khí lạnh chịu tác động của lực Cô-ri-ô-lít làm lệch hướng chuyển động (bán cầu Bắc lệch sang phải theo chiều chuyển động), đồng thời bị địa hình phía bắc nước ta — các dãy núi vòng cung và dãy Hoàng Liên Sơn — chia nhánh. Nhánh tây bắc men theo thung lũng sông Hồng, nhánh đông bắc men theo ven biển; nhưng hướng chung của cả khối không khí khi tràn vào vẫn là đông bắc. Mỗi đợt gió mùa đông bắc về thường kéo theo nhiệt độ giảm sâu, trời nhiều mây, có mưa phùn ở đồng bằng Bắc Bộ và có thể xuống tới dãy Bạch Mã.

Điểm cần phân biệt: “gió mùa đông bắc” là tên gọi theo hướng thổi tới của khối khí, không phải tên gọi theo nơi nó xuất phát. Hiểu theo nghĩa nguồn gốc, đây là gió mùa mùa đông hình thành từ áp cao lục địa; hiểu theo hướng, đó là dòng khí chảy từ đông bắc về tây nam. Đề bài hỏi hướng thổi vào nước ta nên phải chọn hướng tới, tức đông bắc.

Vì sao các phương án còn lại sai?

Ba phương án A, C, D đều là hướng gió có thật trong khí hậu nước ta, nhưng không phải hướng của gió mùa đông bắc.

  • A. tây bắc: Hướng tây bắc không phải hướng chính của gió mùa đông bắc. Hướng tây bắc gắn với gió mùa mùa hạ thổi từ vịnh Ben-gan qua Ấn Độ Dương, gây hiệu ứng phơn khô nóng cho đồng bằng Bắc Trung Bộ và nam Tây Bắc. Ở miền Bắc, tây bắc còn là hướng của gió địa hình (gió núi – gió đất) mang tính địa phương, không phải hoàn lưu gió mùa.
  • C. đông nam: Đây là hướng của gió mùa mùa hạ thổi từ áp cao chí tuyến nam Thái Bình Dương vào nước ta, mang hơi ẩm gây mưa lớn cho Nam Bộ và Tây Nguyên, đồng thời là hướng gió thịnh hành của Tín phong đông nam. Mùa hè mới có hướng này, còn gió mùa đông bắc là hiện tượng của mùa đông — sai cả về hướng lẫn về mùa.
  • D. tây nam: Hướng tây nam cũng không phải hướng của gió mùa đông bắc. Đây là hướng gió mùa mùa hạ thổi từ vịnh Ben-gan vượt qua biên giới Việt – Lào, gây mưa cho Nam Bộ và Tây Nguyên, gây khô nóng ở ven biển Trung Bộ. Cần phân biệt rõ: gió mùa mùa hạ là tây nam, gió mùa mùa đông là đông bắc.

Phương án dễ nhầm nhất là A — tây bắc, vì khi vẽ mũi tên trên bản đồ, nhiều bạn thấy khối khí lạnh từ phương bắc tràn xuống liền chọn hướng “tây bắc” theo cảm giác đường chéo. Cách xác định đúng là dựa vào vị trí trung tâm áp cao so với nước ta, không dựa vào cảm giác hình học.

Hệ thống kiến thức liên quan

Ghi nhớ theo cặp đối lập hai mùa gió ở Việt Nam:

  • Gốc gió mùa đông bắc: áp cao lục địa trên vùng Xi-bia và tây bắc Trung Quốc, hình thành vào nửa cuối mùa đông do lục địa lạnh nhanh, còn hoạt động từ tháng XI đến tháng IV năm sau.
  • Tính chất: lạnh, khô, ít ẩm khi mới tràn vào; khi đi qua biển và đồng bằng thì ẩm dần, gây mưa phùn, trời âm u ở Bắc Bộ và Ninh Bình, Thanh Hóa.
  • Phạm vi ảnh hưởng: chủ yếu miền Bắc, mạnh nhất ở đồng bằng và trung du Bắc Bộ; càng vào nam càng yếu, bị dãy Bạch Mã chặn nên gần như kết thúc ở đèo Hải Vân.
  • Hệ quả khí hậu: miền Bắc có mùa đông lạnh với nền nhiệt thấp, biên độ nhiệt năm lớn; đồng thời tạo ra kiểu thời tiết riêng trong các tháng chuyển mùa.
  • Đối lập: gió mùa mùa hạ thổi theo hướng tây nam và đông nam, nóng ẩm, gây mưa lớn cho đồng bằng Nam Bộ và Tây Nguyên.

Mẹo ghi nhớ và cách nhận diện nhanh

Tên gọi đã ghi sẵn hướng: “gió mùa đông bắc” thổi vào theo hướng đông bắc — câu trả lời nằm ngay trong tên gọi, chỉ cần kiểm tra lại bằng nguồn gốc áp cao Xi-bia để chắc chắn.

Với câu hỏi dạng hỏi hướng gió, cần xác định rõ hai điểm trước khi chọn phương án: mùa nào (đông hay hạ) và đang hỏi hướng thổi tới của khối khí, không phải vị trí nơi khối khí xuất phát. Nhớ nhanh theo quy tắc đối: đông bắc – lạnh, tây nam và đông nam – nóng ẩm. Nếu phương án nào mô tả đúng hướng nhưng lệch mùa thì loại ngay.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *