Cực trị hàm số từ bảng biến thiên – Giá trị cực đại

Câu hỏi: Cho hàm số y = f(x) có bảng biến thiên như sau. Khẳng định nào dưới đây là đúng?

  • A. Hàm số có giá trị cực đại bằng 3
  • B. Hàm số có hai điểm cực tiểu
  • C. Hàm số có giá trị cực đại bằng 0
  • D. Hàm số có ba điểm cực trị

Đáp án đúng là C. Hàm số có giá trị cực đại bằng 0, tức là tại điểm cực đại, giá trị của hàm số y = 0, không phải hoành độ x.

Bảng biến thiên của hàm số y = f(x) với các điểm cực trị

Vì sao đáp án C đúng

Để xác định giá trị cực đại từ bảng biến thiên, ta cần chú ý dấu của đạo hàm f'(x) ở hàng thứ hai. Khi f'(x) đổi dấu từ dương sang âm khi đi qua một điểm, đó là điểm cực đại; giá trị cực đại chính là giá trị y tương ứng tại điểm đó.

Từ bảng biến thiên, ta quan sát thấy tồn tại một điểm mà đạo hàm đổi dấu từ (+) sang (−), và tại điểm này giá trị hàm số bằng 0. Đó là giá trị cực đại của hàm số. Lưu ý rằng giá trị cực đại là giá trị y, không phải hoành độ x của điểm cực đại.

Vì sao các phương án khác sai

Phương án A sai: Khẳng định giá trị cực đại bằng 3 là sai. Giá trị 3 có thể là giá trị của hàm số tại một điểm nào đó (có thể là cực tiểu hoặc giá trị trên khoảng), nhưng không phải giá trị cực đại. Để là giá trị cực đại, đạo hàm phải đổi dấu từ dương sang âm tại điểm đó.

Phương án B sai: Hàm số không có hai điểm cực tiểu. Khi quan sát bảng biến thiên, số lần đạo hàm đổi dấu từ âm sang dương (những điểm là cực tiểu) chỉ có một lần, không phải hai lần.

Phương án D sai: Số điểm cực trị bằng số lần đạo hàm đổi dấu. Đếm toàn bộ các lần đổi dấu trong bảng biến thiên (cả từ dương sang âm và từ âm sang dương), ta thấy không có ba lần đổi dấu, mà chỉ có ít hơn.

Hệ thống kiến thức về cực trị hàm số

Cách đọc bảng biến thiên để tìm cực trị:

  • Hàng thứ nhất: giá trị x
  • Hàng thứ hai: dấu của đạo hàm f'(x) (thường là +, 0, hoặc −)
  • Hàng thứ ba: giá trị y = f(x)

Cách xác định điểm cực đại: Nếu f'(x) đổi dấu từ (+) sang (−) khi đi qua điểm x₀, thì x₀ là điểm cực đại. Giá trị cực đại là f(x₀).

Cách xác định điểm cực tiểu: Nếu f'(x) đổi dấu từ (−) sang (+) khi đi qua điểm x₀, thì x₀ là điểm cực tiểu. Giá trị cực tiểu là f(x₀).

Số điểm cực trị: Bằng tổng số lần đạo hàm đổi dấu trong bảng biến thiên.

Phân biệt quan trọng: Điểm cực đại (hoặc cực tiểu) là hoành độ x; giá trị cực đại (hoặc cực tiểu) là tung độ y tương ứng. Nhiều bạn học sinh nhầm lẫn hai khái niệm này khi đọc đề bài.

Mẹo ghi nhớ và nhận diện nhanh

Khi gặp câu hỏi về cực trị từ bảng biến thiên, hãy nhớ quy tắc đơn giản:

  • “Dấu từ (+) sang (−)” → cực đại (là “đỉnh” của đồ thị)
  • “Dấu từ (−) sang (+)” → cực tiểu (là “đáy” của đồ thị)
  • Giá trị cực trị = giá trị y, không phải x

Trong các phương án trắc nghiệm, nếu thấy câu nói về “giá trị cực đại bằng 3” hoặc “giá trị cực tiểu bằng 0”, hãy kiểm tra trong bảng: tại điểm nào có dấu đạo hàm thay đổi theo quy tắc cực đại/cực tiểu, và giá trị y tại điểm đó là bao nhiêu. Đó là câu trả lời.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *