Ca dao tục ngữ “Có thực mới vực được đạo” thể hiện triết học gì

Câu hỏi: Câu ca dao tục ngữ “Có thực mới vực được đạo” thể hiện lập trường triết học nào?

  • A. Chủ nghĩa duy tâm thần bí
  • B. Chủ nghĩa duy chủ quan
  • C. Cả A và B
  • D. Chủ nghĩa duy vật

Đáp án đúng là D. Câu ca dao tục ngữ “Có thực mới vực được đạo” thể hiện chủ nghĩa duy vật, vì nó khẳng định rằng vật chất (nhu cầu sinh hoạt cơ bản) là cái quyết định và phải có trước, từ đó mới có thể phát triển các giá trị tinh thần, đạo đức và văn hóa.

Ca dao tục ngữ có câu Có thực mới vực được đạo thể hiện triết học duy vật

Vì sao đáp án đúng là chủ nghĩa duy vật

Để hiểu rõ tại sao câu ca dao này là biểu hiện của chủ nghĩa duy vật, ta cần phân tích hai khái niệm chính trong câu nói:

“Thực” ở đây ám chỉ vật chất — những nhu cầu sinh hoạt cơ bản của con người như ăn, ở, mặc, sức khỏe. Đây là những điều kiện vật chất để con người tồn tại.

“Đạo” là những giá trị tinh thần, văn hóa, đạo đức, lý tưởng mà con người theo đuổi.

Câu ca dao khẳng định một mối quan hệ nhân quả: khi con người đã thỏa mãn đủ nhu cầu vật chất (có thực), mới có khả năng và điều kiện để lo lắng đến các vấn đề tinh thần, văn hóa và đạo đức (vực được đạo). Điều này hoàn toàn phù hợp với nguyên lý của chủ nghĩa duy vật: vật chất là cơ sở, quyết định ý thức; ý thức phụ thuộc vào vật chất, không độc lập tồn tại.

Tại sao các phương án còn lại sai

Phương án A (Chủ nghĩa duy tâm thần bí) sai vì nó cho rằng ý thức, tâm thần hoặc một lực siêu nhiên nào đó là cơ sở quyết định mọi sự vật. Tuy nhiên câu ca dao lại xếp vật chất (thực) lên hàng đầu, là điều kiện tiên quyết, không phải ý thức hay tâm thần.

Phương án B (Chủ nghĩa duy chủ quan) sai vì nó khẳng định ý thức cá nhân, cảm giác chủ quan của mỗi người là quyết định. Nhưng câu ca dao nói về một quy luật khách quan: không phân biệt ai, khi có thực thì mới có khả năng vực được đạo. Đây là một tuyên bố về quy luật khách quan, không phải về tính chủ quan.

Phương án C (Cả A và B) sai vì cả hai phương án A và B đều không đúng, nên sự kết hợp của chúng cũng không đúng.

Hệ thống kiến thức liên quan

Để nắm vững câu hỏi này, cần phân biệt rõ ba trường phái triết học cơ bản:

Chủ nghĩa duy vật cho rằng vật chất là cơ sở của mọi sự vật, ý thức là sản phẩm của vật chất. Vật chất tồn tại độc lập với ý thức con người. Điều này được thể hiện trong câu ca dao: nhu cầu vật chất (ăn, ở, mặc) là nền tảng, từ đó mới có thể phát triển tinh thần, văn hóa, đạo đức.

Chủ nghĩa duy tâm (duy tâm khách quan) cho rằng một tâm thần hoặc ý thức vũ trụ nào đó là cơ sở của mọi sự vật. Chủ nghĩa duy tâm thần bí cụ thể tin vào một lực siêu nhiên (thần linh, Phật, Chúa…) điều khiển mọi sự.

Chủ nghĩa duy chủ quan cho rằng ý thức cá nhân, cảm giác chủ quan của từng người là tiêu chuẩn duy nhất để xác định sự thật. Mỗi người có cách nhìn nhận khác nhau về cùng một sự vật.

Mẹo ghi nhớ và nhận diện nhanh

Khi gặp câu hỏi về lập trường triết học của một tục ngữ hoặc câu nói, hãy tìm kiếm những từ khóa chỉ vật chất, nhu cầu sống cơ bản, hoặc mối quan hệ nhân quả từ vật chất đến tinh thần. Từ “thực” (thực tế, nhu cầu vật chất), “có trước”, “quyết định” là dấu hiệu của chủ nghĩa duy vật. Ngược lại, nếu câu nói nhấn mạnh “tâm” (tâm thần, lòng tin, lý tưởng) hoặc “ý thức” là điều quyết định thì có thể là duy tâm. Câu ca dao này rõ ràng xếp “thực” (vật chất) lên trước, nên chắc chắn là duy vật.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *