Câu hỏi: Polymer nào có công thức cấu tạo là −[CH₂−CH(CH₃)]n−?
- A. Polyethylene
- B. Polypropylene
- C. Polystyrene
- D. Poly(vinyl chloride)
Đáp án đúng là B. Polypropylene. Công thức −[CH₂−CH(CH₃)]n− có nhóm –CH₃ gắn vào cacbon của mạch chính, đúng với đơn vị lặp của polypropylene tạo ra khi trùng hợp propylene CH₂=CH–CH₃.

Vì sao đáp án B đúng
Polypropylene được điều chế bằng phản ứng trùng hợp propylene:
n CH₂=CH(CH₃) → −[CH₂−CH(CH₃)]n−
Trong đơn vị lặp, hai nguyên tử cacbon của liên kết đôi cũ trở thành bộ khung –CH₂–CH–; một cacbon no giữ nguyên hai nguyên tử H, cacbon còn lại mất một H và gắn thêm nhóm –CH₃. Vì vậy công thức viết gọn là −[CH₂−CH(CH₃)]n−, khớp chính xác với đề bài.
Điểm cần nhớ: chỉ cần nhìn nhóm thế gắn vào mạch chính là nhận ra polymer. Nhóm –CH₃ → polypropylene; –H → polyethylene; –Cl → PVC; –C₆H₅ → polystyrene.
Vì sao các phương án còn lại sai
Mỗi phương án nhiễu đều là một polymer quen thuộc nhưng có nhóm thế khác, nên chỉ cần đối chiếu nhóm gắn vào cacbon mạch chính là loại được.
- A. Polyethylene: điều chế từ ethylene CH₂=CH₂, đơn vị lặp là −[CH₂−CH₂]n−, không có nhóm –CH₃. Đây là phương án dễ nhầm nhất vì cùng là polyolefin mạch thẳng, chỉ khác một nhóm thế.
- C. Polystyrene: trùng hợp styrene C₆H₅–CH=CH₂, đơn vị lặp là −[CH₂−CH(C₆H₅)]n−, nhóm thế là vòng benzene chứ không phải –CH₃.
- D. Poly(vinyl chloride): trùng hợp vinyl chloride CH₂=CHCl, đơn vị lặp là −[CH₂−CHCl]n−, nhóm thế là –Cl.
Hệ thống kiến thức liên quan
Nhóm câu hỏi trong đề xoay quanh ba mảng: nhận diện công thức polymer, phân loại tơ – cao su – keo dán và xử lý rác thải nhựa. Nắm chắc các ý dưới đây là đủ để xử lý cả cụm bài.
Phân loại tơ và đáp án phần đúng/sai
Tơ capron là tơ gì? Tơ capron (tơ nylon-6) là tơ tổng hợp, bản chất là polyamide mạch thẳng chứa nhóm –CO–NH–, được tổng hợp từ caprolactam. Tơ olon (polyacrylonitrile) cũng là tơ tổng hợp nhưng không chứa nhóm amide, nên phát biểu “tơ capron và tơ olon đều có nhóm –CO–NH–” là sai.
- Câu 1: a) Đúng – tơ là vật liệu polymer dạng sợi dài, mảnh, có tính đàn hồi. b) Sai – tơ nylon-6,6 là tơ tổng hợp, còn tơ visco là tơ bán tổng hợp (xuất phát từ cellulose tự nhiên rồi xử lý hóa học). c) Đúng – len lông cừu, tơ tằm là protein, xà phòng có độ kiềm cao phá hủy cấu trúc protein, làm sợi mất bền. d) Sai – chỉ tơ capron có nhóm –CO–NH–.
- Câu 2: a) Sai – cao su buna-S là cao su tổng hợp từ butadiene và styrene, không liên quan đến cao su lưu hóa. b) Đúng – lưu hóa tạo cầu nối disulfide –S–S– giữa các mạch. c) Đúng – mủ cao su thiên nhiên có thành phần chính là polyisoprene. d) Đúng – mạng không gian làm cao su lưu hóa bền hơn cao su chưa lưu hóa.
- Câu 3: a) Đúng – nhựa vá săm là dung dịch keo của cao su trong dung môi hữu cơ. b) Đúng – keo epoxy gồm hợp chất hai đầu nhóm epoxy và chất đóng rắn. c) Đúng – đóng rắn tạo mạng không gian bền chắc. d) Đúng – keo poly(urea-formaldehyde) cần chất đóng rắn để tạo mạch phân nhánh.
- Câu 4: a) Sai – đốt nhựa phát sinh khí độc, chôn lấp gây ô nhiễm đất và nước ngầm. b) Đúng, c) Đúng, d) Đúng – đều là biện pháp giảm rác thải nhựa.
Đáp án phần trả lời ngắn
Câu 1: có 5 polymer điều chế bằng trùng hợp là PE, PVC, olon, cao su buna và cao su buna-N; PPF và nylon-6,6 điều chế bằng trùng ngưng. Lưu ý: nếu xét nylon-6 theo hướng trùng hợp caprolactam mở vòng thì kết quả sẽ khác, vì vậy cần đọc kỹ cách phân loại mà đề yêu cầu.
Câu 2: đề bị cắt mất sơ đồ điều chế nên chưa đủ dữ kiện xác định polymer A; không thể kết luận khi thiếu dữ kiện.
Mẹo nhận diện nhanh
Nhìn nhóm thế trên mạch chính trước, nhìn tên sau: không nhóm thế → PE; –CH₃ → PP; –Cl → PVC; –C₆H₅ → PS; –CO–NH– trong mạch → polyamide (capron, nylon-6,6). Với câu hỏi lý thuyết về tơ, nhớ ba nhóm: tơ tự nhiên (tơ tằm, len, cotton), tơ bán tổng hợp (visco, acetate cellulose) và tơ tổng hợp (nylon, capron, olon, polyester).

